Walc to jeden z tych rytmów, które większość osób kojarzy niemal od razu. Wystarczy usłyszeć charakterystyczne „raz, dwa, trzy”, żeby przypomnieć sobie parkiet taneczny, studniówkę, wesele lub piękne walce francuskie.
Jednak samo opanowanie rytmu 3/4 nie oznacza jeszcze, że nasz walc będzie brzmiał naturalnie i muzykalnie.
Wielu początkujących akordeonistów basuje walca bardzo równo i mechanicznie: bas, akord, akord – bas, akord, akord. Jest to dobry początek nauki, ale warto zrobić kolejny krok.
W tym artykule pokażę Ci, jak poprawić basowanie walca na akordeonie, dlaczego warto akcentować pierwszy dźwięk w takcie i jak wykorzystać artykulację, żeby Twoja lewa ręka brzmiała ciekawiej.
1. Jak prawidłowo basować walca na akordeonie?
Podstawowy schemat basowania walca opiera się na metrum 3/4.
Oznacza to, że w każdym takcie mamy trzy miary:
RAZ – DWA – TRZY
W typowym akompaniamencie walcowym na akordeonie wykorzystujemy:
- na pierwszą miarę – bas podstawowy,
- na drugą miarę – akord,
- na trzecią miarę – ponownie akord.
Przykładowo, jeśli gramy walca w tonacji G-dur, możemy wykorzystać bas G na pierwszą miarę, a następnie akord G-dur na drugą i trzecią.
To właśnie charakterystyczny schemat:
Bas – akord – akord.
Jeżeli dopiero zaczynasz naukę gry na akordeonie, opanowanie tego układu jest bardzo ważnym sukcesem. Nie musisz od razu stosować skomplikowanych pochodów basowych ani zaawansowanej artykulacji.
Najpierw naucz się utrzymywać rytm i swobodnie łączyć pracę obu rąk.
2. Dlaczego walc basowany cały czas tak samo brzmi sztywno?
Poprawne rytmicznie granie nie zawsze oznacza muzykalne wykonanie.
Wyobraź sobie, że przez cały utwór grasz dokładnie tak samo:
Raz – dwa – trzy. Raz – dwa – trzy. Raz – dwa – trzy.
Wszystkie dźwięki mają podobną siłę, długość i sposób wykonania.
Rytm się zgadza, ale brakuje mu naturalnego ruchu i charakteru.
W walcu bardzo ważne jest odpowiednie zaakcentowanie pierwszej miary taktu. To właśnie ona nadaje muzyce charakterystyczne poczucie pulsacji.
Spróbuj zagrać:
RAZ – dwa – trzy, RAZ – dwa – trzy.
Pierwsza miara powinna być wyraźniejsza, a akordy na drugiej i trzeciej mogą być delikatniejsze.
Nie oznacza to, że zawsze musisz grać pierwszy bas bardzo głośno. Chodzi o zachowanie odpowiedniej hierarchii dźwięków i naturalnego charakteru walca.
Pomyśl o parach tańczących walca. Muzyka powinna prowadzić ich ruchem, a nie brzmieć jak mechanicznie odliczany metronom.
3. Artykulacja – czyli jak nadać basowaniu więcej życia
Kiedy opanujesz już podstawowy schemat basowania, możesz zacząć pracować nad artykulacją.
Artykulacja to sposób wydobywania i łączenia dźwięków. Możesz grać je krótko, długo, mocniej, delikatniej, bardziej zdecydowanie lub lekko.
Właśnie tutaj zaczyna się ciekawsza praca lewej ręki.
Zwróć uwagę na trzy elementy:
Akcentowanie pierwszej miary
Nie traktuj wszystkich dźwięków jednakowo. Pierwszy bas powinien odpowiednio zaznaczać początek taktu.
Kontrola długości dźwięków
Nie musisz przytrzymywać każdego basu i akordu przez taki sam czas. Czasami krótsze, bardziej zdecydowane dźwięki nadają walcowi lekkości.
Różnicowanie akordów
Druga i trzecia miara nie muszą brzmieć identycznie. Możesz eksperymentować z siłą i długością ich wykonania, zachowując charakter utworu.
Pamiętaj jednak, że artykulacja powinna wynikać z charakteru muzyki. Nie każdy walc wymaga dokładnie takiego samego sposobu basowania.
4. Dlaczego początkujący akordeoniści basują sztywno?
Powód jest zupełnie naturalny.
Kiedy zaczynasz naukę gry na akordeonie, musisz jednocześnie kontrolować wiele czynności:
- Prawa ręka gra melodię.
- Lewa ręka obsługuje basy i akordy.
- Miech musi pracować w odpowiednim kierunku.
- Musisz kontrolować rytm i zmiany harmonii.
To sporo rzeczy do zapamiętania!
Można to porównać do nauki jazdy samochodem. Na początku myślisz o każdym ruchu: sprzęgło, gaz, hamulec, zmiana biegów, kierunkowskaz.
Z czasem wiele czynności wykonujesz automatycznie.
Podobnie jest z grą na akordeonie.
Na początku koncentrujesz się na tym, żeby w ogóle połączyć obie ręce i utrzymać rytm. Dlatego proste, powtarzalne basowanie jest dobrym rozwiązaniem.
Nie należy jednak zatrzymywać się na tym etapie.
5. Cztery poziomy kompetencji i pamięć mięśniowa
Podczas nauki nowych umiejętności przechodzimy przez kolejne etapy.
Najpierw nie wiemy, czego jeszcze nie potrafimy. Później zaczynamy świadomie dostrzegać swoje błędy i uczymy się je poprawiać.
W końcu dochodzimy do momentu, w którym coraz więcej czynności wykonujemy bez zastanawiania się nad każdym ruchem.
W muzyce często mówi się o pamięci mięśniowej.
Jeżeli wielokrotnie ćwiczysz określony fragment utworu, Twoje ruchy stają się coraz bardziej naturalne. Nie musisz już świadomie kontrolować każdego naciśnięcia guzika basowego.
Dzięki temu możesz skupić się na muzykalności, dynamice i artykulacji.
Właśnie dlatego nie warto od razu wymagać od siebie wszystkiego.
Najpierw opanuj podstawy, a następnie stopniowo dodawaj kolejne elementy.
6. Jak urozmaicać pochody basowe?
Kiedy opanujesz podstawowe basowanie, możesz zacząć eksperymentować z innymi dźwiękami lewej ręki.
Przykładowo, jeżeli grasz akord G-dur, nie musisz ograniczać się wyłącznie do podstawowego basu G.
Możesz wykorzystać również inne składniki akordu, na przykład tercję wielką H lub kwintę D.
Dzięki temu powstają ciekawsze pochody basowe.
Podobne możliwości pojawiają się przy innych akordach. Warto poznawać zależności pomiędzy basem podstawowym, tercją, kwintą i akordem.
Oczywiście nie oznacza to, że w każdym walcu należy zmieniać podstawowy schemat basowania. Najpierw poznaj charakter utworu i sprawdź, jakie rozwiązanie będzie brzmiało najlepiej.
7. Jak ćwiczyć basowanie walca?
Jeżeli chcesz poprawić swoją grę, proponuję Ci następującą kolejność:
Krok 1. Opanuj podstawowy rytm
Ćwicz lewą rękę według schematu bas – akord – akord. Staraj się utrzymać równomierne tempo.
Krok 2. Zaznacz pierwszą miarę
Zagraj bas na pierwszą miarę nieco wyraźniej, a akordy na drugą i trzecią delikatniej.
Krok 3. Eksperymentuj z artykulacją
Spróbuj skracać niektóre dźwięki i różnicować sposób ich wykonania.
Krok 4. Połącz lewą i prawą rękę
Wybierz prosty walc i zastosuj nowe sposoby basowania w praktyce.
Krok 5. Nagraj swoje wykonanie
Posłuchaj, czy walc brzmi naturalnie. Zwróć uwagę, czy pierwszy bas jest odpowiednio zaakcentowany i czy akompaniament nie jest zbyt mechaniczny.
Nie próbuj wprowadzać wszystkich zmian jednocześnie. Każdy nowy element powinien stać się dla Ciebie naturalny, zanim przejdziesz do kolejnego.
8. Zobacz, jak poprawić basowanie walca – film instruktażowy
W przygotowanym przeze mnie filmie pokazuję na akordeonie, jak wygląda podstawowe basowanie walca i dlaczego warto pracować nad artykulacją lewej ręki.
Opowiadam również o doświadczeniach z grania w zespołach muzycznych i pokazuję, jak można urozmaicać pochody basowe.
Zachęcam Cię do obejrzenia całego materiału i wypróbowania pokazanych przykładów na własnym akordeonie.
9. Chcesz nauczyć się grać piękne walce na akordeonie?
Jeżeli lubisz muzykę walcową i chciałbyś mieć w swoim repertuarze piękne, rozpoznawalne utwory, przygotowałem kurs 10 Najpiękniejszych Walców na Akordeon.
Znajdziesz w nim starannie przygotowane opracowania oraz lekcje wideo, w których pokazuję, jak krok po kroku nauczyć się poszczególnych utworów.
Możesz wybrać:
- kolekcjonerską tekę z nutami w wersji drukowanej,
- nuty PDF do samodzielnego wydrukowania,
- kurs online z nutami PDF,
- pełny pakiet PREMIUM z dodatkowymi materiałami i podkładami muzycznymi.
Zobacz kurs 10 walców i dostępne warianty>>>
10. Chcesz lepiej poznać lewą rękę akordeonu?
Jeżeli interesuje Cię nie tylko granie konkretnych walców, ale przede wszystkim zrozumienie, jak działa system basowy akordeonu, polecam Ci również kurs Co Piszczy w Basach Akordeonu.
Pokazuję w nim, jak wykorzystywać basy podstawowe, tercje, kwinty, akordy oraz basy zmniejszone.
Poznasz praktyczne sposoby basowania w różnych rytmach i nauczysz się świadomie wykorzystywać możliwości lewej ręki.
To wiedza, którą możesz wykorzystać nie tylko podczas grania walców, ale również wielu innych utworów.
Poznaj kurs Jak Basować Na Akordeonie >>>
Pamiętaj: nie chodzi o to, żeby od razu grać wszystko perfekcyjnie. Najważniejsze, żebyś rozwijał swoje umiejętności i nie zatrzymywał się na pierwszym etapie nauki.
Przegraj życie na akordeonie i niech inni zatańczą, jak im zagrasz!
Jacek Urbanik – Belfer Gofer
