Twój Akordeon Właśnie Się Rozpuszcza. Czego Nie Wiesz O Fali Upałów?
Wyobraź sobie taką sytuację: Siadasz wieczorem po ciężkim dniu z zamiarem relaksu. Zakładasz paski, czujesz przyjemny ciężar instrumentu na kolanach. Rozciągasz miech, naciskasz klawisz, z którego zawsze wydobywał się pełny, głęboki dźwięk, a zamiast tego słyszysz… charczenie. Albo głuchy syk uciekającego powietrza.
Twój akordeon nagle dostał potężnej zadyszki, a Ty nie masz pojęcia, dlaczego. Przecież nie upadł. Przecież nikt nim nie rzucał.
Prawda jest jednak brutalna: Twój instrument mógł właśnie ulec poważnej awarii, stojąc w całkowitej ciszy.
Obecnie uderzają w nas fale potężnych upałów, nierzadko sięgające 40 stopni Celsjusza w cieniu. I to jest moment, w którym niewiedza kosztuje i to dosłownie, bo remonty generalne instrumentów liczy się w tysiącach złotych.
Cichy zabójca kompresji, którego nie widać z zewnątrz
Większość osób dbających o akordeon skupia się na tym, żeby go nie zarysować i chronić miech przed przetarciem. To świetnie, ale prawdziwe serce instrumentu jest ukryte w środku.
Zajrzyj na poniższe zdjęcie, które pokazuje wnętrze akordeonu. Widzisz te małe, metalowe blaszki? To płytki stroikowe. Są one przytwierdzone do drewnianych głośnic za pomocą specjalnej mikstury, której głównym składnikiem jest wosk pszczeli.
To właśnie ten wosk odpowiada za idealną szczelność – kompresję – dzięki której powietrze precyzyjnie uderza w języczek stroikowy, dając czysty dźwięk.
A teraz najważniejsze: wosk pszczeli zaczyna robić się miękki i plastyczny już w temperaturze 35–40°C. Z kolei w temperaturze 60–65°C po prostu się topi i spływa jak woda.
Zostawiłeś akordeon w samochodzie? Właśnie go zabiłeś.
Ktoś wnikliwy mógłby w tym momencie zaprotestować: „To wszystkie akordeony w Italii i Hiszpani już dawno nie powinny istnieć” lub ” „Przecież w fabrykach nie używa się czystego wosku pszczelego!
To prawda. Renomowani producenci stosują specjalną miksturę. Do wosku dodawana jest kalafonia, która ma za zadanie utwardzić spoiwo, zwiększyć jego przyczepność do drewnianej głośnicy i… podnieść temperaturę topnienia.
I wiesz co? To wszystko jest bezużyteczne, jeśli zignorujesz podstawowe zasady.
Owszem, kalafonia sprawia, że mikstura wytrzyma nieco więcej niż zwykły wosk z ula. Ale w zamkniętym blaszaku czy nagrzanym bagażniku, gdzie temperatura w kilkadziesiąt minut dobija do 70°C, to nawet super mieszanka kalafonii z woskiem” kapituluje. Zaczyna płynąć, a ciężkie, metalowe płytki stroikowe zjeżdżają w dół pod własnym ciężarem. To dowodzi tylko jednego: z prawami fizyki się nie negocjuje. Skoro słońce potrafi stopić fabrycznie wzmacniany wosk, pomyśl, jak bezbronne jest wnętrze Twojego instrumentu.
Widziałem na własne oczy, stroki przyklejone jakimś klejem, a nawet uszczelniane pianką montażową. (więcej o sprycie sprzedających akordeony pisałem w Czego Nie Powie Ci Sprzedający Akordeon? Część I – Pochodzenie i Czego Nie Powie Ci Sprzedający Akordeon? część III – Klawiatura i guziki basowe.)
Matematyka i fizyka są bezlitosne. Kiedy na zewnątrz mamy 35-40 stopni, wnętrze zamkniętego samochodu w pełnym słońcu potrafi nagrzać się do 70 stopni Celsjusza w zaledwie kilkadziesiąt minut!
Podobne „piekarniki” to:
- Nieocieplane blaszane garaże (tzw. blaszaki),
- Duszne strychy i poddasza,
- Twój własny salon, jeśli futerał z akordeonem stoi w miejscu, gdzie przez kilka godzin operuje przez okno ostre, letnie słońce.
W takich warunkach wosk po prostu puszcza. Płytka stroikowa może całkowicie odpaść i wpaść do wnętrza miecha. Ale wiesz, co jest jeszcze gorsze? Kiedy wosk tylko zbytnio zmięknie, a płytka pod wpływem grawitacji (szczególnie jeśli akordeon źle leży) przesunie się zaledwie o 1 milimetr.
Gdy temperatura spadnie, wosk zastygnie ponownie, ale szczelina pozostanie na zawsze. Nagle masz ogromne przedmuchy. Kompresja znika. Gra na takim instrumencie przestaje być przyjemnością, a staje się fizyczną męczarnią i ciągłym wachlowaniem miechem.
Obejrzyj krótkie Wideo: Ten letni błąd niszczy kompresję akordeonu (i kosztuje tysiące złotych)
Jak uchronić swój instrument przed katastrofą?
Zasady dla osób, które traktują swój sprzęt poważnie, są proste i bezkompromisowe:
- Nigdy nie zostawiaj akordeonu w aucie. Nawet „tylko na 15 minut”, idąc po zakupy na stację. Zabierasz go ze sobą, albo jedziesz prosto do domu.
- Unikaj bezpośredniego nasłonecznienia w domu. Znajdź dla niego chłodne, zacienione miejsce, najlepiej w wewnętrznych częściach mieszkania.
- Zawsze pionowo. Pamiętaj, o czym uczyłem wcześniej: akordeon (nawet w futerale) zawsze stoi na swoich dolnych stopkach. Jeśli wosk lekko zmięknie, pionowa pozycja zminimalizuje ryzyko drastycznego przesunięcia się cięższych płytek stroikowych.
Posiadanie instrumentu to przywilej, ale też odpowiedzialność. Możesz ignorować te zasady, ale koszt alternatywny to utrata sprzętu, który miał służyć Ci przez lata. Twój wybór.
Co dalej?
Zadbany akordeon to podstawa, ale sam sprawny instrument jeszcze z nikogo nie zrobił wirtuoza. Jeśli Twój akordeon jest bezpieczny w chłodnym miejscu, najwyższy czas zadbać o to, co potrafisz z niego wydobyć.
Szkoda Twojego cennego czasu na błądzenie po darmowych, amatorskich urywkach z internetu, które tylko utrwalają złe nawyki. Jeśli jesteś dorosłym, świadomym człowiekiem, który oczekuje konkretnych rezultatów i usystematyzowanej wiedzy od eksperta, to wiesz, gdzie mnie szukać.
Zapraszam na prawidłową ścieżkę edukacji, przygotowaną dla dorosłych i przeznaczoną dla osób, które cenią swój czas i jakość nauczania. Wejdź na prawdopodobnie największą platformę szkoleniową w Polsce: szkolaakordeonu.pl i wybierz coś dla siebie do gry akordeonu.
Przegraj życie na akordeonie i niech inni zatańczą, jak im zagrasz!
Pozdrawiam, Jacek Urbanik – Belfer Gofer
